Thuế ở Nhật: đừng đóng thừa
Với người làm công, thuế thu nhập thường được công ty quyết toán vào cuối năm. Nhưng nếu bạn gửi tiền về cho bố mẹ, chi phí khám chữa bệnh nhiều hoặc có thu nhập phụ, không tự nộp giấy tờ thì sẽ đóng thừa thuế. Bài này giải thích ai làm gì, cần giấy tờ gì và làm khi nào.
Những điểm cần nhớ
- Thuế của người làm công thường được công ty quyết toán cuối năm (nenmatsu chosei); phần đóng thừa được trả lại vào lương tháng 12 hoặc tháng 1.
- Gửi tiền nuôi bố mẹ, vợ/chồng, con ở nước ngoài có thể được khấu trừ người phụ thuộc, nhưng từ 2023 người thân 30–69 tuổi có điều kiện chặt.
- Người thân ở nước ngoài cần giấy tờ chứng minh quan hệ và chứng từ chuyển tiền, kèm bản dịch tiếng Nhật. Đưa tiền mặt tận tay thì không chứng minh được.
- Có thu nhập phụ trên 200.000 yên, muốn khấu trừ chi phí y tế, hoặc đóng furusato nozei cho trên 5 địa phương thì phải tự khai thuế.
- Tờ khai chỉ để xin hoàn thuế có thể nộp bất cứ lúc nào trong 5 năm kể từ ngày 1/1 năm sau.
- Ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc đang được điều chỉnh: 580.000 yên cho năm 2025 và 620.000 yên từ năm 2026.
- Từ thu nhập năm 2026, người chỉ có lương không phải đóng thuế thu nhập nếu lương năm không quá 1,78 triệu yên (năm 2025 là 1,6 triệu yên).
- Phần lớn người nước ngoài sống ở Nhật dưới 5 năm là “cư trú không thường trú”: thu nhập ở nước ngoài chỉ bị đánh thuế phần trả ở Nhật hoặc gửi về Nhật.
- Ai cần làm gì
- Trước hết: bạn thuộc loại người nộp thuế nào?
- Tài sản ở nước ngoài trên 50 triệu yên: bản kê tài sản ở nước ngoài
- Sửa đổi 2025 và 2026: ngưỡng không chịu thuế tăng lên
- Người phụ thuộc ở nước ngoài: quy định từ 2023
- Giấy tờ cho người thân ở nước ngoài
- Vợ/chồng sống ở nước ngoài: khấu trừ vợ/chồng
- Tự khai thuế: thời gian và cách làm
- Nộp tờ khai thế nào: qua mạng, gửi bưu điện, tại quầy
- Khai trễ hoặc khai sai thì làm sao
- Các khoản khấu trừ thường dùng
- Bảng mức khấu trừ tối đa
- Mua nhà: khấu trừ khoản vay mua nhà
- Làm tự do, kinh doanh cá nhân: khai thuế xanh
- Thuế cư trú cũng thay đổi theo
- Có việc phụ, hoặc nhận lương từ hai nơi
- Nộp đúng hạn: thuế, lương hưu, bảo hiểm và xét vĩnh trú
- Về nước giữa năm: thu xếp thuế thế nào
- Không rành tiếng Nhật, hoặc nhận điện thoại từ cơ quan thuế
- Câu hỏi thường gặp
- Nguồn
Ai cần làm gì
Trước hết hãy xem bạn thuộc trường hợp nào:
| Trường hợp | Việc cần làm |
|---|---|
| Chỉ nhận lương từ một công ty | Quyết toán cuối năm qua công ty (nộp tờ khai người phụ thuộc, bảo hiểm…). Phần lớn chỉ cần vậy |
| Gửi tiền nuôi gia đình ở nước ngoài và muốn khấu trừ | Nộp giấy tờ về người thân ở nước ngoài cho công ty khi quyết toán cuối năm, hoặc tự khai thuế |
| Có thu nhập ngoài lương trên 200.000 yên | Phải tự khai thuế |
| Chi phí y tế trên 100.000 yên/năm và muốn khấu trừ | Phải tự khai thuế (quyết toán cuối năm không làm được) |
| Lương trên 20 triệu yên/năm | Phải tự khai thuế |
| Nghỉ việc giữa năm, cuối năm chưa có việc làm | Tự khai thuế thường được hoàn phần thuế đóng thừa |
Quyết toán cuối năm và tự khai thuế khác nhau thế nào
Quyết toán cuối năm là công ty quyết toán thuế thu nhập cả năm cho nhân viên; tự khai thuế (kakutei shinkoku) là bạn tự khai với cục thuế. Sau khi quyết toán cuối năm, bạn vẫn có thể tự khai để được khấu trừ chi phí y tế.
Trước hết: bạn thuộc loại người nộp thuế nào?
Loại thu nhập bị Nhật đánh thuế phụ thuộc vào việc bạn có sống ở Nhật không và sống bao lâu. Người nước ngoài có tư cách lưu trú trung và dài hạn, có địa chỉ ở Nhật thường là “người cư trú”, và trong đó còn có nhóm “cư trú không thường trú”:
| Loại | Điều kiện | Thu nhập phải khai ở Nhật |
|---|---|---|
| Người cư trú (không phải không thường trú) | Có địa chỉ ở Nhật hoặc cư trú liên tục từ 1 năm trở lên, và không thuộc nhóm dưới | Mọi thu nhập, ở Nhật hay nước ngoài (tiền thuê nhà, lãi, lời đầu tư ở quê cũng tính) |
| Cư trú không thường trú | Người cư trú không có quốc tịch Nhật, tổng thời gian có địa chỉ/chỗ ở tại Nhật trong 10 năm gần nhất không quá 5 năm | Thu nhập không phải từ nước ngoài, cộng phần thu nhập nước ngoài được trả ở Nhật hoặc gửi về Nhật |
| Người không cư trú | Không thuộc hai nhóm trên (ví dụ người đã về nước) | Chỉ thu nhập phát sinh ở Nhật |
Vì vậy, trong vài năm đầu, tiền thuê nhà ở quê để trong tài khoản ở quê thì Nhật không đánh thuế, còn phần bạn chuyển sang Nhật thì có. Khi thời gian sống ở Nhật vượt quá 5 năm trong 10 năm gần nhất, bạn thành người cư trú thông thường và phải khai cả thu nhập nước ngoài dù có chuyển về hay không.
Thuế đã nộp ở nước ngoài
Nếu cùng một khoản thu nhập đã bị đánh thuế ở nước ngoài, bạn được trừ vào thuế thu nhập ở Nhật (khấu trừ thuế nước ngoài), có hạn mức. Khai trong tờ khai quyết toán, kèm bảng kê và giấy tờ chứng minh đã nộp thuế ở nước ngoài (Cục Thuế Nhật No.1240).
Tài sản ở nước ngoài trên 50 triệu yên: bản kê tài sản ở nước ngoài
Người cư trú (trừ cư trú không thường trú) có tổng tài sản ở nước ngoài vào ngày 31/12 trên 50 triệu yên phải nộp “bản kê tài sản ở nước ngoài” (ghi loại, số lượng, giá trị) cho cơ quan thuế trước 30/6 năm sau (Cục Thuế Nhật No.7456).
- Nhà đất, tiền gửi, cổ phiếu ở quê đều tính là tài sản ở nước ngoài.
- Người cư trú không thường trú (sống ở Nhật không quá 5 năm trong 10 năm gần nhất) không phải nộp. Khi đã thành người cư trú thông thường, tài sản vượt ngưỡng thì phải nộp.
Sửa đổi 2025 và 2026: ngưỡng không chịu thuế tăng lên
Hai năm liền, khấu trừ cơ bản và mức khấu trừ tối thiểu cho thu nhập từ tiền lương đều tăng. Thu nhập năm 2026 sẽ được công ty tính lại cả năm theo mức mới khi quyết toán cuối năm vào tháng 12/2026, phần thuế khấu trừ thừa được trả lại lúc đó.
| Mục | Thu nhập năm 2025 | Thu nhập năm 2026–2027 |
|---|---|---|
| Khấu trừ cơ bản (tổng thu nhập đến 1,32 triệu yên) | 950.000 yên | 1.040.000 yên |
| Khấu trừ cơ bản (trên 1,32 đến 3,36 triệu yên) | 880.000 yên | 1.040.000 yên |
| Khấu trừ cơ bản (trên 3,36 đến 4,89 triệu yên) | 680.000 yên | 1.040.000 yên |
| Khấu trừ cơ bản (trên 4,89 đến 6,55 triệu yên) | 630.000 yên | 670.000 yên |
| Khấu trừ cơ bản (trên 6,55 đến 23,5 triệu yên) | 580.000 yên | 620.000 yên |
| Mức khấu trừ tối thiểu cho thu nhập từ tiền lương | 650.000 yên | 740.000 yên |
| Chỉ có lương: không phải đóng thuế thu nhập nếu lương năm không quá | 1,6 triệu yên | 1,78 triệu yên |
| Ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc, vợ/chồng | 580.000 yên (lương 1,23 triệu) | 620.000 yên (lương 1,36 triệu) |
Những điểm dễ hiểu nhầm
① Phần cộng thêm vượt 620.000 yên của khấu trừ cơ bản chỉ dành cho người cư trú; người không cư trú được 620.000 yên (năm 2025 là 580.000 yên). ② Thuế cư trú có mức khấu trừ khác, nên dù thuế thu nhập bằng 0 vẫn có thể phải đóng thuế cư trú. ③ Từ thu nhập năm 2028, khấu trừ cơ bản là 990.000 yên nếu tổng thu nhập không quá 1,32 triệu yên, trên mức đó là 620.000 yên.
Con 19–22 tuổi: khấu trừ đặc biệt cho người thân 19–22 tuổi (特定親族特別控除)
Từ thu nhập năm 2025 có thêm khoản khấu trừ này. Người thân từ 19 đến dưới 23 tuổi vào ngày 31/12, dù thu nhập vượt ngưỡng phụ thuộc (620.000 yên từ năm 2026), nếu không quá 1,23 triệu yên vẫn được khấu trừ giảm dần, tối đa 630.000 yên. Con học đại học ở quê cũng cần giấy tờ quan hệ thân nhân và chứng từ gửi tiền (hỏi đáp khấu trừ vợ/chồng của Cục Thuế, Q7).
Người phụ thuộc ở nước ngoài: quy định từ 2023
Người thân sống ngoài Nhật vẫn có thể được tính là người phụ thuộc, nhưng từ tháng 1/2023 điều kiện đã thay đổi. Xét theo tuổi của người thân vào ngày 31/12:
| Tuổi của người thân (31/12) | Có được khấu trừ không |
|---|---|
| Từ 16 đến dưới 30 | Được (giấy tờ quan hệ + chứng từ chuyển tiền) |
| Từ 70 trở lên | Được (giấy tờ quan hệ + chứng từ chuyển tiền) |
| Từ 30 đến dưới 70 | Chỉ khi thuộc một trong các trường hợp sau: (1) rời Nhật để du học, (2) là người khuyết tật, (3) trong năm nhận từ bạn 380.000 yên trở lên cho sinh hoạt hoặc học tập |
| Dưới 16 | Không có khấu trừ người phụ thuộc (bắt đầu từ 16 tuổi) |
Với bố mẹ, anh chị em 30–69 tuổi, cách thường dùng là (3): tổng tiền gửi trong năm từ 380.000 yên trở lên, có chứng từ chuyển tiền.
Mức khấu trừ
| Loại người phụ thuộc | Mức khấu trừ (thuế thu nhập) |
|---|---|
| Người phụ thuộc thông thường (từ 16 tuổi) | 380.000 yên |
| Người phụ thuộc 19–22 tuổi (特定扶養親族) | 630.000 yên |
| Người cao tuổi (từ 70, không sống cùng) | 480.000 yên |
| Bố mẹ cao tuổi sống cùng | 580.000 yên |
Ngưỡng thu nhập
Tổng thu nhập của chính người phụ thuộc phải không quá 580.000 yên với năm 2025, và không quá 620.000 yên từ năm 2026 (Cục Thuế Nhật, theo quy định tính đến ngày 1/4/2026).
Giấy tờ cho người thân ở nước ngoài
| Giấy tờ | Nội dung |
|---|---|
| Giấy tờ chứng minh quan hệ | Giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn do chính phủ nước ngoài cấp, hoặc bản sao giấy tờ hộ tịch Nhật kèm bản sao hộ chiếu của người thân. Trừ bản sao hộ chiếu, cần nộp bản gốc |
| Chứng từ chuyển tiền | Chứng từ cho thấy trong năm bạn đã gửi tiền sinh hoạt phí, học phí: sao kê chuyển tiền quốc tế của ngân hàng, hoặc sao kê người thân mua hàng bằng thẻ phụ của thẻ tín dụng của bạn |
| Chứng từ chuyển 380.000 yên | Với người 30–69 tuổi theo (3): chứng từ cho thấy tổng tiền gửi cho người đó trong năm từ 380.000 yên trở lên |
| Giấy tờ thị thực du học | Với người 30–69 tuổi theo (1): thị thực du học do chính phủ nước ngoài cấp v.v. |
Lỗi hay gặp
Giấy tờ tiếng nước ngoài phải kèm bản dịch tiếng Nhật. Mỗi lần chuyển tiền cần xác định được là gửi cho người thân nào; nếu nuôi nhiều người, hãy gửi riêng cho từng người. Tiền mặt đưa tận tay khi về thăm nhà không có chứng từ ngân hàng hay thẻ nên không chứng minh được.
Người làm công nộp các giấy tờ này cho công ty (giấy tờ quan hệ kèm tờ khai người phụ thuộc, chứng từ chuyển tiền khi quyết toán cuối năm). Nếu công ty đã nhận rồi thì khi tự khai thuế không cần nộp lại.
Vợ/chồng sống ở nước ngoài: khấu trừ vợ/chồng
Vợ/chồng ở quê vẫn được tính khấu trừ vợ/chồng nếu: là vợ/chồng hợp pháp (sống chung không đăng ký thì không được), cùng chung chi tiêu sinh hoạt với bạn, và tổng thu nhập của vợ/chồng không quá 620.000 yên (thu nhập năm 2026; năm 2025 là 580.000 yên). Mức khấu trừ theo thu nhập của chính bạn:
| Tổng thu nhập của bạn | Vợ/chồng dưới 70 tuổi | Vợ/chồng từ 70 tuổi |
|---|---|---|
| Đến 9 triệu yên | 380.000 yên | 480.000 yên |
| Trên 9 đến 9,5 triệu yên | 260.000 yên | 320.000 yên |
| Trên 9,5 đến 10 triệu yên | 130.000 yên | 160.000 yên |
| Trên 10 triệu yên | Không được | Không được |
Nếu thu nhập của vợ/chồng trên 620.000 yên nhưng không quá 1,33 triệu yên, chuyển sang khấu trừ đặc biệt cho vợ/chồng, tối đa 380.000 yên.
Khác với quy định cho cha mẹ
Vợ/chồng ở nước ngoài cũng cần giấy tờ quan hệ thân nhân và chứng từ gửi tiền. Nhưng điều kiện “người 30–69 tuổi phải nhận 380.000 yên trở lên mỗi năm” là của khấu trừ người phụ thuộc; khấu trừ vợ/chồng không có điều kiện này.
Tự khai thuế: thời gian và cách làm
- Thời gian: từ 16/2 đến 15/3 hằng năm, khai thu nhập từ tháng 1 đến tháng 12 năm trước.
- Chỉ để hoàn thuế (khấu trừ chi phí y tế, nghỉ việc giữa năm…): không bị giới hạn bởi thời gian trên, nộp trong 5 năm kể từ ngày 1/1 năm sau.
- Cách nộp: dùng trang lập tờ khai trực tuyến của Cục Thuế Nhật; nếu có thẻ My Number thì nộp qua e-Tax bằng điện thoại. Cũng có thể in ra rồi gửi bưu điện hoặc mang đến cục thuế.
- Cần chuẩn bị: phiếu khấu trừ thuế tại nguồn của công ty (gensen choshu hyo), hóa đơn y tế, mã số My Number, tài khoản nhận tiền hoàn thuế.
Nộp tờ khai thế nào: qua mạng, gửi bưu điện, tại quầy
| Cách | Cần gì |
|---|---|
| e-Tax bằng thẻ My Number | Thẻ My Number và điện thoại hoặc đầu đọc thẻ; nộp thẳng từ trang của Cục Thuế hoặc điện thoại |
| e-Tax bằng ID và mật khẩu | Từ 1/10/2025 không cấp mới ID/mật khẩu; ai đã có thì vẫn dùng tiếp được |
| In ra rồi gửi bưu điện hoặc nộp tại quầy | Không có thẻ My Number cũng được: làm tờ khai trên trang “Tạo tờ khai” của Cục Thuế, in ra, gửi hoặc mang đến chi cục thuế nơi bạn ở |
Tiền hoàn thuế chuyển vào tài khoản đứng tên chính bạn. Người dùng e-Tax lần đầu hiện được hướng dẫn dùng thẻ My Number.
Khai trễ hoặc khai sai thì làm sao
| Trường hợp | Cách xử lý |
|---|---|
| Quên khai, khai sau hạn | Phát hiện thì khai ngay. Nếu phải nộp thêm thuế và bạn tự khai trước khi cơ quan thuế báo trước sẽ kiểm tra, bị phạt không khai 5%, cộng tiền chậm nộp |
| Tự khai trong vòng 1 tháng sau hạn | Nếu đủ các điều kiện như đã nộp thuế đúng hạn, không bị phạt không khai |
| Chỉ để hoàn thuế mà chưa khai | Không bị phạt, khai được trong 5 năm từ ngày 1/1 năm sau |
| Nộp thừa thuế | Gửi yêu cầu điều chỉnh (更正の請求) trong 5 năm kể từ hạn khai; cơ quan thuế xem xét rồi hoàn lại |
| Nộp thiếu thuế | Nộp tờ khai sửa đổi (修正申告) và nộp bù; có thể bị phạt khai thiếu và tiền chậm nộp |
Đợi bị báo mới khai thì tốn hơn
Khai sau khi có thông báo kiểm tra thì phạt từ 10% (phần lớn hơn 15%, 25%); sau khi bị kiểm tra thì từ 15%. Thiếu giấy tờ người phụ thuộc ở nước ngoài hay tiền gửi không khớp là lý do hay bị hỏi, nên giữ giấy tờ theo từng năm.
Các khoản khấu trừ thường dùng
| Khoản khấu trừ | Lưu ý |
|---|---|
| Chi phí y tế | Phần chi phí y tế trong năm vượt 100.000 yên (hoặc 5% tổng thu nhập nếu tổng thu nhập dưới 2 triệu yên). Chỉ dùng được khi tự khai thuế |
| Phí bảo hiểm nhân thọ | Nộp giấy chứng nhận của công ty bảo hiểm cho công ty khi quyết toán cuối năm |
| Phí bảo hiểm động đất | Như trên |
| Tiền đóng iDeCo | Được khấu trừ toàn bộ; nộp giấy chứng nhận khi quyết toán cuối năm |
| Furusato nozei | Người làm công đóng cho tối đa 5 địa phương có thể dùng chế độ một cửa (one-stop); từ 6 địa phương hoặc đã tự khai thuế thì khai chung trong tờ khai |
Bảng mức khấu trừ tối đa
| Khoản khấu trừ | Mức tối đa (thuế thu nhập) | Lưu ý |
|---|---|---|
| Phí bảo hiểm xã hội | Toàn bộ | Bảo hiểm y tế quốc dân, lương hưu quốc dân…, kể cả phần bạn đóng cho người nhà chung chi tiêu |
| Phí bảo hiểm nhân thọ (hợp đồng từ 2012) | Nhân thọ thông thường, chăm sóc/y tế, hưu trí cá nhân mỗi loại 40.000 yên, tổng 120.000 yên | Từ 2026, có người phụ thuộc dưới 23 tuổi thì nhân thọ thông thường tối đa 60.000 yên |
| Phí bảo hiểm động đất | 50.000 yên | Phần bảo hiểm động đất kèm bảo hiểm hỏa hoạn |
| Chi phí y tế | 2 triệu yên | Phần vượt 100.000 yên (tổng thu nhập dưới 2 triệu yên thì 5%) |
| Khấu trừ thuốc tự mua (セルフメディケーション) | 88.000 yên | Tiền mua thuốc không kê đơn được chỉ định vượt 12.000 yên; cần có khám sức khỏe…, chọn một trong hai với khấu trừ chi phí y tế |
| Tiền đóng iDeCo… | Toàn bộ | Mức đóng tối đa quy định riêng |
Bảng là số tiền với thuế thu nhập; thuế cư trú có mức khấu trừ riêng, phần lớn thấp hơn. Giấy chứng nhận khấu trừ do công ty bảo hiểm gửi, hãy nộp cho công ty khi quyết toán cuối năm.
Mua nhà: khấu trừ khoản vay mua nhà
Mua nhà để ở bằng khoản vay từ 10 năm và dọn vào ở trước 31/12/2030 thì mỗi năm được trừ “dư nợ cuối năm × 0,7%” vào thuế thu nhập. Người nước ngoài là người cư trú về thuế cũng dùng được, không cần vĩnh trú. Với nhà mới, mức trần tùy loại nhà (Cục Thuế Nhật):
| Loại nhà mới (dọn vào ở năm 2026–2027) | Thời gian | Mức trừ tối đa mỗi năm (dư nợ cuối năm × 0,7%) |
|---|---|---|
| Nhà bền vững dài hạn / nhà ít carbon được chứng nhận | 13 năm | 315.000 yên (hộ đặc biệt: 350.000 yên) |
| Nhà tiết kiệm năng lượng chuẩn ZEH | 13 năm | 245.000 yên (hộ đặc biệt: 315.000 yên) |
| Nhà đạt chuẩn tiết kiệm năng lượng | 13 năm | 140.000 yên (hộ đặc biệt: 210.000 yên) |
| Nhà khác | Nhìn chung không được | Đã được duyệt xây dựng trước cuối năm 2023…: 140.000 yên × 10 năm |
- Hộ đặc biệt: dưới 40 tuổi và có vợ/chồng, từ 40 tuổi nhưng vợ/chồng dưới 40 tuổi, hoặc có người phụ thuộc dưới 19 tuổi.
- Điều kiện chung: dọn vào ở trong 6 tháng và vẫn ở đến 31/12; diện tích sàn từ 50㎡; tổng thu nhập năm đó không quá 20 triệu yên; không mua của người thân chung chi tiêu và không phải được tặng.
- Thủ tục: năm đầu tự khai thuế kèm giấy tờ; từ năm thứ hai người đi làm có thể trừ qua quyết toán cuối năm.
- Nhà cũ và sửa chữa, mở rộng có điều kiện và mức trần riêng, hãy xem trang tương ứng của Cục Thuế trước khi mua.
Làm tự do, kinh doanh cá nhân: khai thuế xanh
Người tự nhận việc như dịch thuật, thiết kế, mua hộ… phải tự khai thuế hằng năm. Muốn được trừ nhiều hơn thì chuyển sang “khai thuế xanh” (青色申告):
| Khấu trừ đặc biệt khai thuế xanh | Điều kiện |
|---|---|
| Tối đa 650.000 yên | Ghi sổ kép, kèm bảng cân đối và báo cáo lãi lỗ, nộp đúng hạn và nộp qua e-Tax (hoặc lưu sổ điện tử theo quy định) |
| Tối đa 550.000 yên | Ghi sổ kép, kèm bảng cân đối và báo cáo lãi lỗ, nộp đúng hạn (trước 15/3 năm sau) |
| 100.000 yên | Người khai thuế xanh khác |
- Phải xin trước: nộp đơn xin khai thuế xanh cho cơ quan thuế trước 15/3 của năm muốn áp dụng; mở kinh doanh từ 16/1 trở đi thì nộp trong 2 tháng kể từ ngày bắt đầu.
- Khoản trừ 550.000 và 650.000 yên mất nếu khai trễ hạn, kể cả tờ khai hoàn thuế.
Thuế cư trú cũng thay đổi theo
Thuế cư trú (juminzei) tính theo thu nhập năm trước và do địa phương nơi bạn sống vào ngày 1/1 thu. Người phụ thuộc và các khoản khấu trừ đã khai khi quyết toán cuối năm hoặc tự khai thuế sẽ được chuyển cho địa phương, giúp giảm thuế cư trú từ tháng 6 năm sau.
Nếu về nước
Nếu về nước giữa năm, hãy xử lý thuế cư trú trước khi đi (chỉ định người đại diện thuế hoặc nộp trước).
Có việc phụ, hoặc nhận lương từ hai nơi
- Thu nhập việc phụ không quá 200.000 yên: có thể không tự khai thuế thu nhập, nhưng vẫn phải khai thuế cư trú với quận/thành phố; thuế cư trú không có quy định “dưới 200.000 yên thì không cần khai” (thành phố Nagoya). Đã tự khai thuế thu nhập thì không cần khai thuế cư trú riêng.
- Nhận lương từ hai công ty: tờ khai người phụ thuộc chỉ nộp cho một nơi (nơi làm chính). Nơi còn lại khấu trừ theo cột “Otsu” (乙欄) của bảng thuế, bị trừ nhiều hơn.
- Lương hai nơi không tự cộng lại: lương nơi thứ hai nhìn chung không được quyết toán cuối năm, phải tự khai thuế để tính lại (Cục Thuế Nhật No.2520).
- Thuế cư trú bị trừ thế nào: người đi làm thường bị trừ vào lương, chia 12 lần từ tháng 6 (thu đặc biệt). Không bị trừ qua lương thì nhận giấy báo nộp thuế và tự nộp (thu thông thường).
Nộp đúng hạn: thuế, lương hưu, bảo hiểm và xét vĩnh trú
Hướng dẫn cấp vĩnh trú của Cục Xuất nhập cảnh (sửa ngày 1/10/2026) xem việc bạn có nộp đầy đủ “thuế và các khoản đóng công” hay không là một yếu tố xét duyệt:
| Mục | Nội dung hướng dẫn |
|---|---|
| Thuế công | Thuế thu nhập, thuế cư trú, thuế doanh nghiệp, thuế tài sản cố định… |
| Khoản đóng công | Phí bảo hiểm y tế công (bảo hiểm quốc dân, bảo hiểm công ty) và lương hưu công… |
| Không nộp đầy đủ | Bị đánh giá bất lợi |
| Hiện không nợ nhưng trước đây từng bị xử lý nợ đọng… | Về nguyên tắc cũng bị đánh giá bất lợi |
| Xét theo ai | Về nguyên tắc theo cả hộ chung chi tiêu sinh hoạt |
- Luật Xuất nhập cảnh sửa năm 2024 bổ sung: người vĩnh trú cố ý không nộp thuế và các khoản đóng công có thể bị hủy tư cách vĩnh trú. Theo hỏi đáp của Cục, “cố ý” là biết phải nộp, có khả năng nộp mà vẫn không nộp; trường hợp bất khả kháng như ốm đau, mất việc thì không dự định hủy.
- Nộp sau hạn vẫn có thể bị xem là không nộp đầy đủ. Ai tự nộp thuế cư trú, bảo hiểm y tế quốc dân nên đăng ký trừ tự động qua tài khoản để không quên.
- Nếu thật sự không nộp nổi, hãy xin giảm trước: lương hưu quốc dân có miễn và hoãn (xem bảng ở bài về trợ cấp), thuế cư trú và bảo hiểm quốc dân thì hỏi quận/thành phố.
Giữ lại chứng từ
Khi xin vĩnh trú hay gia hạn visa phải nộp giấy chứng nhận nộp thuế, hồ sơ đóng lương hưu và bảo hiểm. Hãy giữ phiếu khấu trừ thuế, bản sao tờ khai, biên lai nộp tiền theo từng năm.
Về nước giữa năm: thu xếp thuế thế nào
| Việc cần làm | Cách làm |
|---|---|
| Thuế thu nhập (vẫn đi làm, được điều ra nước ngoài) | Nếu dự kiến ở nước ngoài từ 1 năm, công ty quyết toán cuối năm cho bạn trước ngày xuất cảnh (Cục Thuế Nhật No.2517) |
| Thuế thu nhập (nghỉ việc rồi mới về nước) | Công ty không quyết toán. Muốn lấy lại thuế khấu trừ thừa hoặc khai thu nhập khác, hãy tự khai ở cơ quan thuế trước khi đi, hoặc cử người đại diện nộp thuế để khai giúp sau khi bạn về |
| Thuế cư trú | Do quận/thành phố nơi bạn có địa chỉ ngày 1/1 thu, tính theo thu nhập năm trước. Xuất cảnh giữa năm vẫn phải nộp đủ thuế của năm tài khóa đó: nộp hết trước khi đi, hoặc khai người đại diện với quận/thành phố (Yokohama) |
| Thuế cư trú năm sau | Nếu ngày 1/1 bạn đã làm thủ tục chuyển đi và không sống ở Nhật, năm tài khóa đó không bị tính thuế cư trú |
Người đại diện nộp thuế
Có thể là người nhà, bạn bè sống ở Nhật hoặc kế toán thuế. Khai với cơ quan thuế (thuế thu nhập) và với quận/thành phố (thuế cư trú) riêng. Tờ khai và tiền thuế sau đó vẫn nộp cho cơ quan thuế nơi bạn đăng ký nộp thuế (hỏi đáp No.2029).
Muốn lấy lại 20,42% thuế bị khấu trừ khi nhận tiền rút lương hưu một lần, bạn cũng phải cử người đại diện trước khi xuất cảnh; xem bài hướng dẫn rút lương hưu một lần.
Không rành tiếng Nhật, hoặc nhận điện thoại từ cơ quan thuế
Khi hướng dẫn, kiểm tra thuế hay tư vấn nộp thuế, cục thuế và chi cục thuế có thể nói chuyện với bạn bằng tiếng nước ngoài qua tổng đài phiên dịch được ủy thác. Khi đó máy bạn hiện số chỉ gọi đi 03-6630-9028, gọi lại sẽ không ai nghe. Muốn liên lạc lại, hãy gọi số của cục thuế/chi cục thuế ghi trên giấy thông báo bạn nhận.
Cẩn thận lừa đảo
Cơ quan thuế Nhật không bao giờ bảo bạn thao tác máy ATM hay chuyển tiền vào tài khoản do họ chỉ định. Ai yêu cầu như vậy qua điện thoại là lừa đảo.
Câu hỏi thường gặp
- Q. Người làm công có phải tự khai thuế không?
- Thường thì không. Chỉ nhận lương từ một công ty thì quyết toán cuối năm là xong. Phải tự khai khi có thu nhập phụ trên 200.000 yên, muốn khấu trừ chi phí y tế, hoặc lương trên 20 triệu yên.
- Q. Gửi tiền về cho bố mẹ có giảm thuế không?
- Có. Bố mẹ từ 70 tuổi được khấu trừ nếu có giấy tờ quan hệ và chứng từ chuyển tiền. Bố mẹ 30–69 tuổi cần tổng tiền gửi trong năm từ 380.000 yên.
- Q. Tiền mặt đưa tận tay khi về thăm nhà có được tính không?
- Rất khó. Cần chứng từ chuyển khoản ngân hàng hoặc sao kê thẻ phụ, mà tiền mặt thì không có.
- Q. Giấy tờ tiếng Việt có cần dịch không?
- Cần. Phải kèm bản dịch tiếng Nhật.
- Q. Hai anh em có thể cùng khai một người bố/mẹ không?
- Không. Mỗi người thân chỉ được một người khai là người phụ thuộc.
- Q. Quên nộp giấy tờ khi quyết toán cuối năm thì sao?
- Tự khai thuế kèm giấy tờ. Nếu chỉ để hoàn thuế, bạn có 5 năm kể từ ngày 1/1 năm sau.
- Q. Khi nào tự khai thuế?
- Từ 16/2 đến 15/3 hằng năm, cho thu nhập năm trước. Tờ khai chỉ để hoàn thuế không bị giới hạn bởi thời gian này.
- Q. Khấu trừ chi phí y tế có làm khi quyết toán cuối năm được không?
- Không. Phải tự khai thuế.
- Q. Không có thẻ My Number có khai được không?
- Được. Lập tờ khai trên trang trực tuyến, in ra rồi gửi bưu điện hoặc mang đến cục thuế.
- Q. Ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc là bao nhiêu?
- Tổng thu nhập không quá 580.000 yên cho năm 2025 và không quá 620.000 yên từ năm 2026.
- Q. Tôi sống ở Nhật chưa đủ 5 năm. Tiền thuê nhà ở quê có phải khai ở Nhật không?
- Phần lớn trường hợp này là cư trú không thường trú: thu nhập ở nước ngoài chỉ bị đánh thuế phần được trả ở Nhật hoặc chuyển về Nhật. Khi đã sống ở Nhật quá 5 năm trong 10 năm gần nhất thì phải khai toàn bộ.
- Q. Năm 2026 lương bao nhiêu thì không phải đóng thuế thu nhập?
- Nếu chỉ có lương: không quá 1,78 triệu yên với thu nhập năm 2026 và 2027 (năm 2025 là 1,6 triệu yên). Thuế cư trú có ngưỡng riêng nên chưa chắc bằng 0.
- Q. Vợ/chồng ở nước ngoài có cần nhận 380.000 yên mỗi năm không?
- Không. 380.000 yên là điều kiện để tính người thân 30–69 tuổi vào khấu trừ người phụ thuộc. Khấu trừ vợ/chồng chỉ cần thu nhập của vợ/chồng dưới ngưỡng và nộp giấy tờ quan hệ thân nhân, chứng từ gửi tiền.
- Q. Về nước giữa năm thì thuế cư trú tính sao?
- Thuế cư trú của năm tài khóa đó vẫn phải nộp đủ. Nộp hết trước khi đi, hoặc khai người đại diện với quận/thành phố.
- Q. Tôi nhận cuộc gọi từ 03-6630-9028. Có phải lừa đảo?
- Đây là số gọi đi của tổng đài phiên dịch do Cục Thuế Nhật ủy thác. Nhưng cơ quan thuế không bao giờ bảo bạn thao tác ATM hay chuyển khoản vào tài khoản chỉ định; nếu có thì là lừa đảo.
- Q. Khai thuế trễ bị phạt bao nhiêu?
- Nếu phải nộp thêm thuế và tự khai trước khi có thông báo kiểm tra: phạt không khai 5% cộng tiền chậm nộp. Tự khai trong vòng 1 tháng sau hạn và đủ điều kiện như nộp thuế đúng hạn thì không bị phạt. Tờ khai chỉ để hoàn thuế nộp trễ không bị phạt.
- Q. Việc phụ chỉ được 100.000 yên, có phải khai không?
- Không cần tự khai thuế thu nhập, nhưng phải khai thuế cư trú với quận/thành phố.
- Q. Không có thẻ My Number có khai thuế qua mạng được không?
- ID/mật khẩu ngừng cấp mới từ 10/2025, nên dùng e-Tax lần đầu phải có thẻ My Number. Không có thẻ thì làm tờ khai trên trang của Cục Thuế, in ra rồi gửi hoặc mang đến.
- Q. Tôi làm thêm ở hai nơi. Cuối năm công ty có tính hết cho tôi không?
- Chỉ nơi nhận tờ khai người phụ thuộc mới quyết toán được. Lương nơi kia phải tự khai thuế để cộng lại.
Bài liên quan
- Trợ cấp ở Nhật cho người nước ngoài: nuôi con, sinh con, thất nghiệp
- Du học sinh ở Nhật: làm thêm, thuế, bảo hiểm, lương hưu
- iDeCo cho người nước ngoài ở Nhật: thay đổi từ tháng 12/2026
- Nhận lại tiền lương hưu khi rời Nhật: điều kiện, số tiền, thủ tục
- Cách dùng Kaitori X: so sánh giá thu mua hàng mới ở 68 cửa hàng
- 【Mới nhất】Hướng dẫn đầy đủ về Furusato Nozei
- Furusato nozei đổi từ tháng 10: giữ khấu trừ, trần chi phí về 40%
- NISA mới
- Vĩnh trú Nhật Bản: Dự thảo sửa đổi nói gì?
Nguồn
Các nguồn chính thức dưới đây được kiểm tra ngày 19/11/2026 (trang của Cục Thuế Nhật theo quy định tính đến ngày 1/4/2026).
- Cục Thuế Nhật No.1180: khấu trừ người phụ thuộc
- Cục Thuế Nhật: hỏi đáp người phụ thuộc ở nước ngoài
- Cục Thuế Nhật No.1191: khấu trừ vợ/chồng
- Cục Thuế Nhật No.1900: người làm công phải tự khai
- Cục Thuế Nhật No.1120: khấu trừ chi phí y tế
- Cục Thuế Nhật No.2030: tờ khai hoàn thuế
- Cục Thuế Nhật No.2010: người có nghĩa vụ nộp thuế
- Cục Thuế Nhật: tóm tắt sửa đổi thuế 2026 (PDF, tiếng Nhật)
- Cục Thuế Nhật: cải cách thuế 2026 — tăng khấu trừ cơ bản
- Cục Thuế Nhật: hỏi đáp khấu trừ vợ/chồng (Q7 ở nước ngoài)
- Cục Thuế Nhật No.2517: quyết toán cuối năm khi chuyển công tác ra nước ngoài
- Cục Thuế Nhật No.1240: khấu trừ thuế đã nộp ở nước ngoài
- Cục Thuế Nhật No.1129: khấu trừ thuốc tự mua
- Cục Thuế Nhật: dịch vụ phiên dịch qua điện thoại
- Cục Thuế Nhật No.2029: nơi nộp thuế khi có người đại diện
- Yokohama (Aoba): thuế cư trú khi chuyển ra nước ngoài
- Cục Thuế Nhật: ngừng cấp mới ID/mật khẩu e-Tax (PDF)
- Cục Thuế Nhật No.2024: khi quên tự khai thuế
- Cục Thuế Nhật No.2026: khi khai sai
- Cục Thuế Nhật No.2070: chế độ khai thuế xanh
- Cục Thuế Nhật No.2072: khấu trừ đặc biệt khai thuế xanh
- Cục Thuế Nhật No.2520: khấu trừ khi nhận lương từ 2 nơi trở lên
- Thành phố Nagoya: khai thuế cư trú khi có thu nhập phụ
- Cục Thuế Nhật No.1140: khấu trừ phí bảo hiểm nhân thọ
- Cục Thuế Nhật No.1145: khấu trừ phí bảo hiểm động đất
- Cục Xuất nhập cảnh: hướng dẫn cấp vĩnh trú (sửa ngày 1/10/2026)
- Cục Xuất nhập cảnh: hỏi đáp về điều chỉnh chế độ vĩnh trú
- Cục Thuế Nhật No.1211-1: khấu trừ khoản vay mua nhà (nhà mới)
- Cục Thuế Nhật No.7456: nghĩa vụ nộp bản kê tài sản ở nước ngoài
Bài viết liên quan
Nhận bài viết mới qua email
Khi có bài ưu đãi mới, chúng tôi sẽ gửi email cho bạn. Bạn cũng có thể chọn chuyên mục muốn nhận.

